Citybooks

Citybooks – presentatie Ulli Lust en residentie Andrés Barba

In 2016 is het partnerschap met het Vlaams-Nederlands Huis deBuren ontstaan en kreeg Haarlem een internationaal literair uitwisselingsprogramma. De Engelstalige titel citybooks verwijst naar het internationale netwerk van Europese steden waarin Haarlem is opgenomen. Vier auteurs verblijven in opeenvolgende jaren in Haarlem en verwerken hun ervaring in een citybook. Haarlem krijgt hiermee unieke stadsportretten van gerenommeerde auteurs en fotografen/tekenaars, toegankelijk voor een internationaal en breed publiek. Deze citybooks zijn gratis te lezen, beluisteren en te downloaden op www.citybooks.eu.

Vanwege de bijzondere relatie van Haarlem met het stripverhaal zijn ook twee stripauteurs uitgenodigd om een visueel stadsportret te tekenen. Afgelopen jaar (februari 2018) werd Ulli Lust (1967, Wenen) uitgekozen als stripauteur om twee weken in Haarlem te blijven. Het resultaat is Lucky City, een stadsportret bestaand uit 20 tekeningen. Een deel van deze schetsen is nu in de Stadskunstkamer te bewonderen. De insteek van Lust is dat Nederlanders echte optimisten zijn. Al eeuwenlang worden ze bedreigd door het water, maar ze hebben geleerd om hiermee te leven. Een thema dat terug te vinden is in de tekeningen. Ulli Lust is een van de belangrijkste hedendaagse stripauteurs in het Duitse Taalgebied. Ze publiceerde verschillende graphic novels, illustreerde kinderboeken en haar tekeningen verschenen in diverse kranten en tijdschriften. Ook heeft ze meerdere prijzen gewonnen met haar werk, waaronder de Unicef Award en La Times Book Award.

April dit jaar vindt de eerst volgende Citybooks programma plaats in Haarlem. De beleidsafdeling Cultuur van de gemeente Haarlem is verheugd om aan te kondigen dat de Spaanse schrijver Andrés Barba (1975, Madrid) deze maand in Haarlem zal verblijven. Andrés Barba werd finalist van de prestigieuze Spaanse literatuurprijs, Premio Herralde met zijn romandebuut ‘Het zusje van Katia’. Zijn novelle ‘El hueso que más duele’ (1997) werd onderscheiden met de Premio Ramón J. Sender. In 2008 werd zijn roman ‘Het zusje van Katia’ verfilmd door Mijke de Jong. Recent verscheen zijn boek ‘Republiek van Licht’ bij De Bezige Bij, waarmee Barba in 2018 de Spaanse Herralde-prijs won. Een onderdeel van zijn residentie is een publieke bijeenkomst waar de stad de auteur kan ontmoeten. De bijeenkomst staat gepland op zondag 14 april van 15.00 tot 17.00 uur in de stadsbibliotheek in Haarlem. Het programma bestaat uit een interview met Barba door Leonar Ruiz Martinez, van Instituto Cervantes, het Spaans literair en cultureel centrum in Nederland en een gesprek met Irene van de Mheen, vertaalster van zijn laatste boek en Adri Boon, vertaler van Spaanse literatuur. In het tweede deel van de bijeenkomst staat de kennismaking met de stad centraal. De voertaal tijdens de bijeenkomst is Engels. De bijeenkomst is gratis, wel vooraf aanmelden via de website van de bibliotheek Haarlem centrum.

Lichtprojectie Da Vinci plein Meerwijk

Afgelopen week maandag 21 januari was het zo ver, de onthulling van het lichtprojectie aan het Da Vinci plein in Meerwijk. Als enige wijk in Haarlem had Meerwijk, tot aan afgelopen week, geen enkel kunstwerk in de openbare ruimte staan. In samenwerking met de woningcorporaties, gemeente Haarlem, de wijkraad Meerwijk en tweetal kunstenaars is afgelopen jaar een locatie rond het Da Vinciplein uitgekozen om in Meerwijk het eerste kunstwerk te plaatsen. Kunstenaar Machteld Aardse, in samenwerking met Frans van Heiningen zijn na een lange selectieprocedure uitgekozen om deze kunsttoepassing in Meerwijk uit te voeren. De kunsttoepassing werd onthuld met een warmhartige toespraak van wethouder Marie-Thérèse Meijs. 

Wat is er nu precies te zien op het Da Vinci plein? Het resultaat is een lichtprojectie geworden aan de gevel van een flatgebouw. Het kunstenaarsduo heeft hiervoor een PANI-projector gebruikt, die op ouderwetse wijze is voorzien van dia’s. 
Voor het beeld van de dia’s is het uitgangspunt de Vitruviusman van Leonardo Da Vinci en specifieker de ruimte rondom de Vitruviusman: de cirkel en het vierkant waarin lichamelijke proporties worden afgemeten. Een thema in het kader van ‘Haarlem viert Cultuur’ (aanhakend op de Leonardo da Vinci tentoonstelling in Teylers Museum) en onderdeel van het kunstproject in kunstplatform 37PK (Grootheiligland 37 Haarlem) van kunstenaars Machteld Aardse en Lyske Gais.

In plaats van de Vitruviusman zelf centraal te stellen als blik op de wereld, heef het kunstenaarsduo buurtbewoners (een groep ouderen en leerlingen van de basisschool de Erasmus) uitgenodigd om middels een workshop zelf iets dat wat zij belangrijk vinden centraal te stellen. Via verf en stift, tekening en/of tekst hebben zij inhoudelijk uiteenlopende dia-beelden vastgelegd. In het kader van duurzaamheid zijn de dia-beelden (van leerlingen van de Erasmusschool) voor de komende tijd dagelijks voor een paar uur te zien. Als je rond half 6 tot en met half 9 in de buurt bent, probeer hier dan langs te gaan om de uiterst bijzondere dia-beelden te bewonderen.

©Haarlemsbeeld

Beeldengalerij in Haarlem

Op 17 mei 2019 opent de beeldengalerij, die zich uitstrekt langs de Fonteinlaan, de Dreef en het Houtplein in Haarlem. Het kunstproject is een initiatief van de stichting Hildebrandmonument, Lex Rietveld en Hetty Raams. De thematiek van de kunstroute is duurzaamheid. De focus ligt op hergebruik van materialen en circulair denken. Onder supervisie van de directeur van het Frans Halsmuseum, galeriehoudster Tanya Rumpff en Tamara Sterman van de Haarlemse galerie 37PK, is er een selectie gemaakt van negen kunstenaars die allen een ontwerpschets hebben ingediend.

Deze selectie aan uiteenlopende kunstenaars belooft een grote diversiteit aan beelden. Onder de negen kunstenaars zijn er twee Haarlemmers, Marianne Lammersen en Sjoerd Buisman. De andere kunstenaars zijn: Frank Koolen, Willem Harbers, Couzijn van Leeuwen, Pieter W. Postma, Jonas Ohlsson, Niels Broszat en André Pielage. Elke kunstenaar geeft zijn of haar eigen invulling aan de thematiek. Willem Harbers gebruikt bijvoorbeeld gietijzeren wielen uit de mijnbouw, terwijl Jonas Ohlsson juist gebruik maakt van hout uit de Hout.

©https://www.willemharbers.nl/work/labofahig/ Voorbeeld van een werk uit het oeuvre van Willem Harbers, Labofähig, Staal, RVS, diverse metalen, marmer, plexiglas, diverse kunststoffen, 2017.

Coornhert Lyceum doet ook mee aan het kunstproject. Onder begeleiding van een erkend kunstenaar worden er door leerlingen verschillende ontwerpen gemaakt voor het tiende kunstwerk. De kunstenaars blijven allen eigenaar van de door hun gemaakte kunstwerk. De beelden staan in principe voor de duur van een jaar. Er wordt ook nagedacht over het vervolg van deze beelden. Misschien dat de route uitgebreid kan worden met meer beelden, of er kunnen andere beelden in plaats van komen.

Kunstwerk Leonardo Da Vinci Plein

In 2015 is door de gemeente Haarlem onderzocht wat er aan culturele interventies in stadsdeel Schalkwijk uitgevoerd kon worden. Uit dit onderzoek zijn een drietal projectvoorstellen voortgekomen. Meerwijk ontbeert beelden kunst en ‘kleur’ in de openbare ruimte. Als enige wijk heeft het geen enkel kunstwerk in de openbare ruimte staan. In Meerwijk blijkt er wel een stevig draagvalk te zijn van maatschappelijke organisaties en ook een zelfvoorzienend vermogen om culturele interventies te verwezenlijken. Besloten werd in het projectvoorstel om een kunstenaar te werven voor een participatieve kunsttoepassing in Meerwijk. Aan dit kunstproject is een lang traject voorafgegaan. In samenwerking met de woningcorporaties, gemeente Haarlem en de wijkraad in Meerwijk is er een exacte locatie rond het Da Vinciplein uitgekozen. Hierop volgde een selectieronde van kunstenaars en nadien werd er een schetsopdracht uitgezet. Deze schetsopdracht werd door de adviescommissie beoordeeld en een uiteindelijk opdracht werd aan de uitverkoren kunstenaar(s) verleend. Kunstenaar Machteld Aardse, in samenwerking met Frans van Heiningen (fotograaf), zijn uiteindelijk geselecteerd om de kunsttoepassing uit te voeren.

©Haarlemsbeeld

Begin november deze maand was het dan zo ver, de eerste (technische) testronde van de lichtprojectie van kunstenaar Machteld Aardse en fotograaf Frans van Heiningen werd uitgevoerd. Op vrijdag 9 november hebben de twee kunstenaars en Frank Hilterman (wijkraadvoorzitter) en overige betrokkenen de lichtprojector op de kopse gevel van de Thomas Moreflat geprojecteerd. Het uiteindelijke projectbeeld zag er goed ont-hoekt uit, en niet ovaal. Het was een geslaagde test en er werd zeer enthousiast gereageerd door de passerende reizigers of bewoners, aldus Frank Hilterman (wijkraadvoorzitter Meerwijk). Maar wat was er te zien aan de muur? Een aantal dia’s van een voorgaand project waren van korte duur te bewonderen op de muur. De specifieke dia die hieronder te zien is, is ooit gemaakt voor een ‘Captains’ project, tijdens Sail Amsterdam 2005. Ook hier werkte Aardse al samen met Heiningen en de PANI-lichtprojector. Voor dit project heeft de kunstenaar kapiteins op hun tallships bezocht. Aan boord stond de vraag ‘wat leiderschap is voor hen’ centraal, aan de hand van deze antwoorden tekende Aardse erop los. Het geheel aan deze tekeningen is vertaald naar geschilderde glasdia’s die over het IJ in Amsterdam te zien waren (zie afbeelding hierboven ).

De uiteindelijke dia’s voor het kunstproject aan het Da Vinci plein worden toegepast met dezelfde techniek, maar de dia’s en het proces heeft echter een hele andere invulling. Er zal een workshop worden georganiseerd om, in samenwerking met buurtbewoners, ruim 20 deelnemers van oud tot jong, het beeldmateriaal voor deze dia’s te realiseren. Het dia-beeld is grafisch zwart-wit waarbij met hittebestendige verf geschilderd zal worden. Voor het beeld van de dia’s is het uitgangspunt de Vitruviusman en specifieker de ruimte rondom de Vitruviusman: de cirkel en het vierkant. In plaats van de man centraal te stellen als blik op de wereld, nodigen we buurtbewoners uit om zelf iets centraal te stellen, dat wat zij belangrijk vinden. Via verf en stift, tekening en/of tekst kunnen ze dit in het dia-beeld vastleggen om vervolgens terug te zien op de muur aan het Da Vinciplein. De dia’s worden in december 2018 en januari 2019 geprojecteerd worden op de muur aan het plein. Dit vindt plaats in het kader van ‘Haarlem viert Cultuur’ (aanhakend op de Leonardo da Vinci tentoonstelling in Teylers Museum) en de projectie is tevens een satellietevenement van het ‘Outer Space’ kunstproject in kunstplatform 37PK (Grootheiligland 37 Haarlem) van kunstenaars Machteld Aardse en Lyske Gais (18 nov-15 dec / 10 jan-27 jan).

Haarlemsbeeld en Educatie

Haarlemsbeeld richt zich naast het aanbieden van het laatste nieuws rondom kunst in de openbare ruimte, culturele beeldenroutes en een overzicht van alle kunstwerken in de stad ook op onderwijs van de kunst op straat.

Info kunstwerken

Oproep aan bewoners van Haarlem:

Heb je meer achtergrondinformatie over de kunstwerken? Haarlemsbeeld ontvangt graag alle verhalen.

Stadskunstkamer

Street Art in Haarlem