Hannie Schaft

Truus Menger-Oversteegen, 1977

Weinig beelden hebben zo’n sterke relatie tussen onderwerp en kunstenaar als dit herdenkingsmonument in het Kenaupark. Hannie Schaft, beter bekend als 'het meisje met het rode haar', was een bekende Nederlandse verzetstrijder tijdens de Tweede Wereldoorlog en zonder twijfel de bekendste vrouwelijke verzetsheld van Nederland. Al op jonge leeftijd raakte zij betrokken bij het verzet doordat zij zich op geen enkele manier kon vereenzelvigen met het gedachtegoed van de Duitsers. Ze was van huis uit een sterk politiek geëngageerd persoon. Wat begon met het stelen van verblijfsvergunningen voor Joden en het illegaal rondbrengen van verzetspropaganda, liep al snel uit tot het serieuzere verzetswerk. Na een loyaliteitstest die in geen enkele oorlogsfilm zou misstaan werd zij deel van de harde kern van de Haarlemse Raad Van Verzet (RVV).

In rap tempo werkte ze zich op in de organisatie en nadat haar goede vriend Jan Bonekamp bij één van hun acties om het leven kwam, werd zij nog fanatieker in haar deelname. In deze periode ging zij vooral met de zusjes Truus en Freddie Oversteegen om. Samen met Truus pleegde Hannie verschillende succesvolle aanslagen op verraders, NSB’ers en collaborateurs. Nadat Hannie in maart 1945 bij een toevallige wegcontrole werd opgepakt voor het bezitten van illegale propaganda heeft Truus vermomd als verpleegster nog geprobeerd haar te bevrijden. De Duitsers waren ondertussen echter gaan vermoeden dat ze misschien wel het meisje met de rode haren hadden gevangen. Nadat de kleur uit Hannie’s haar was gewassen en ze zeker wisten dat zij het was, werd Hannie door de Duitsers geëxecuteerd, tegen internationale verdragen in waarin de Duitsers beloofd hadden geen vrouwen te fusilleren.

Toen er in 1977 een ontwerpwedstrijd werd uitgeroepen voor een monument voor deze strijdlustige Haarlemse heldin zag Truus Menger-Oversteegen haar kans schoon en diende een ontwerp in. Het beeld toont Schaft als jonge vrouw die voor vrijheid vecht door twee muren uiteen te drukken. Dit ontwerp werd gekozen, en op 3 mei 1982 werd het beeld officieel door H.K.H. Prinses Juliana onthuld.

Hannie Schaft

Truus Menger-Oversteegen,
1977