Dibbets presenteert Glas-in-lood ramen St. Bavo

Screen Shot 2014-07-04 at 14.05.43

Deze week presenteerde kunstenaar Jan Dibbets (73) zijn ontwerpen voor de glas-in-loodramen van de Haarlemse basiliek Sint Bavo. Licht vormde hierbij de leidraad. Je kunt het sturen, weet hij.

De basiliek, gebouwd tussen 1895 en 1930, staat sinds 2010 in de steigers voor een renovatie. Dibbets koos het licht als leidraad: ‘Als je het te donker maakt met je ramen, gaat dat ten koste van de architectuur.’

Tijdens een eerdere reis door Frankrijk om glas-in-loodramen te bestuderen leerde Dibbets dat je het licht kunt sturen. ‘Dat wisten ze al in de middeleeuwen. Op het zuiden moet je het licht breken met groene en blauwige kleuren. Op het noorden werk je met warmere kleuren.’

‘In Haarlem heb ik hetzelfde principe toegepast, met rechthoekige ruitjes zoals Cuypers ze zelf ook heeft gemaakt. Het leverde prachtig licht op, het tegenovergestelde van wat er later in is gekomen.’ Dibbets doelt op de donkere ramen van kunstenaar Han Bijvoet (1897-1975). ‘Als die de kans had gekregen, had hij de boel dichtgemetseld. Maar het belangrijkste is dat je het bestaande licht handhaaft. ‘

Dibbets’ ramen voor de Sint Bavo zijn helder en transparant van opzet, aan de minimalistische kant. Hij beeldt de symbolen voor de vier evangelisten uit, gevat in een drieluik waarin hij speelt met motieven van sterren en bladeren. ‘De motieven zijn allemaal net anders; er moet iets te zien zijn.’ Tegenover het ‘Hebreeuwse’ raam plaatste hij een begrip uit het Nieuwe Testament: Maranatha, onze Heer zal komen. ‘Mooie, geheimzinnige teksten.’

In andere ramen zijn kruizen verwerkt, byzantijnse, orthodoxe en Latijnse. Ter inspiratie dienden handschriften van Rhabanus Maurus, een vroeg-middeleeuwse wetenschapper die figuurdichten maakte met een haast raadselachtige abstractie. ‘Als de stijl van Maurus indertijd was doorgezet’, zegt Dibbets, ‘dan was er in de 10de eeuw al een Mondriaan opgestaan.’

Voor de opdracht werd een bijdrage gevraagd aan het Mondriaan Fonds in het kader van de Bijdrage Opdrachtgeverschap.

Beeld Jan Dibbets

Plaats een reactie