De grootste mural van Haarlem

Donderdag 18 oktober was de onthulling van de langverwachte muurschildering aan de liftschacht van de parkeergarage De Kamp in Haarlem (adres: De Witstraat 1, 2011 DZ). Aan de onthulling is een lang proces voorafgegaan. Het initiatief voor het kunstwerk is ontstaan in de directe omgeving van het werk. Dennis de Waart (van DeDAKKAS) en Shevia Limmen (van Studio LOCOMOCO) zijn samen met de gemeente Haarlem de trekkers geweest van de muurschildering. In 2018 is de horeca paviljoen DeDakkas geopend op de bovenste verdieping van de parkeergarage. De omgeving van zowel DeDakkas als de parkeergarage kon wel wat kleur gebruiken. Al snel kwam het idee van De Waart (eigenaar van DeDakkas) om de parkeergarage te decoreren met een muurschildering. Het Nederlandse kunstenaarsduo TelmoMiel is uiteindelijk gekozen om een muurschildering te vervaardigen. Het duo heeft al meer dan 20 jaar ervaring met street art en het bijzonder met ‘murals’ (ook wel bekend onder de noemer van graffitikunst) in het binnen- en buitenland.

Op 3 oktober is er een bewonersavond georganiseerd bij DeDakkas, waarbij twee ontwerpen van het kunstenaarsduo bekend zijn gemaakt. Samen met de buurtbewoners is er die avond een definitieve selectie gemaakt. De keuze is gevallen op het ontwerp met ‘knalroze strik’. De basis voor het kunstwerk ligt in Haarlem. Het kunstwerk is opgebouwd uit een klassieke component, het onderstel dat verwijst naar een 17e-eeuws meisje in een rijkversierde blauwe jurk. Het meisjes is afkomstig uit een schilderij van de Haarlemse kunstschilder Johannes Cornelisz. Verspronck. Het kunstenaarsduo is een gesprek aangegaan met onder andere het Frans Hals Museum en heeft er voor gekozen om een balans te vinden tussen de geschiedenis van de stad en het nu. Het bovendeel van het meisje draag in tegendeel iets moderns met zich mee en heeft iets weg van een mysterieuze en hippe meisjes met grijs paarse lokken. De kunstenaars hebben het meisje uitgerust met een modern kapsel met knalroze strik en een opvallende zonnebril, daarmee heeft zij iets weg van Lady Gaga.

Het kunstenaarsduo heeft de mural binnen slechts enkele dagen vervaardigd. De muurschildering weet met haar rijke kleuren de buurt meer leven in de blazen. En met haar 17 meter hoogte is het tot nu toe officieel de grootste muurschildering in Haarlem.

©Haarlemsbeeld

©Haarlemsbeeld

©Haarlemsbeeld

 

Voet van Mercurius

Sinds 1997 staat het beeld ‘Voet van Mercurius’ vervaardigd door de kunstenaar Raymond Spierings op het dak van het voormalige burgerwachtershuisje aan de Gravenstenenbrug, waar voorheen het kleinste museum van Nederland was gevestigd. De Romeinse god Mercurius staat in de Griekse mythologie ook wel bekend als Hermes – handelsgod en boodschapper van de goden. Deze handelsgod wordt geregeld afgebeeld met gevleugelde sandalen – ook wel bekend als talaria, die een verwijzing zijn naar snelheid. Dit beeld op het dak was bedoeld als knipoog naar held beeld op het dak van het Teylers Museum. Het is een metaforische voorstelling van kunst en wetenschap die door Faam zijn bekroond. Het beeld is vervaardigd uit gasbeton, dit materiaal heeft een doorlaatbaar structuur en neemt snel vocht op. Dit kan ervoor zorgen dat het materiaal uiteenzet, met als gevolg dat er barsten ontstaan aan het oppervlak. In 2002 werd het beeld gerenoveerd om deze reden en voorzien van een extra vochtwerende epoxylaag. Recentelijk is het beeld opnieuw gerestaureerd en weer te zien voor publiek.

Raymond Spierings, Voet van Mercurius, 1997. ©Haarlemsbeeld

 

Raymond Spierings, Voet van Mercurius, 1997. ©Haarlemsbeeld

 

Terugblik onthulling beelden Reinaldapark

Afgelopen dinsdag 29 mei vond de onthulling plaats van de beelden in het Reinaldapark. Voor een groep van genodigden werd er door Jur Botter, voormalig wethouder cultuur, een speech gehouden over het belang van dergelijke culturele interventies in de stad Haarlem en het belang ervan voor de wijk, bewoners en openbare ruimte. Er blijkt ook uit de reacties van de genodigden draagvlak voor culturele interventies te zijn. De suggestie om in de toekomst nieuwe kunstwerken toe te voegen in het Reinaldapark werd ook tijdens de onthulling warm onthaald. De gemeente zet zich in om aan deze wens van meer kunst in de fysieke leefomgeving tegemoet te komen en kijkt naar de financiële mogelijkheden om dit soort projecten te kunnen realiseren en verder stimuleren. Aansluitend die dag werd er onder begeleiding van Blanka De Bruyne, de projectmanager van de gemeente een rondleiding gehouden langs de beelden in het park, waarna de dag werk afgesloten met een borrel in het pannenkoekenparadijs.

©Haarlemsbeeld

©Haarlemsbeeld

©Haarlemsbeeld

©Haarlemsbeeld

©Haarlemsbeeld

©Haarlemsbeeld

©Haarlemsbeeld

 

Lofdicht voor Coster door Dr. Jacobus van Zanten (1658-1750)

 

LAURENS JANSZ. COSTER

Vervaardigd door Gerrit van Heerstal (ca. 1690-1750).

Dit beeld van zandsteen van de ontwerper Romeyn de Hooghe, vereeuwigt Coster als veronderstelde uitvinder van de boekdrukkunst. Met een lofdicht op de sokkel. In 1722 plaatst men het in de Hortus Medicus, de huidige Prinsenhof.

Het mes en de boomstam inspireerden Coster tot letterzetten, de A is het symbool van het alfabet, een boek is het resultaat van zijn uitvinding. Een lauwerkrans van laurier kroont zijn hoofd.

In 1801 werd het  beeld naar de Grote Markt overgebracht, maar het kwam weer in het Prinsenhof te staan toen het grote bronzen standbeeld in 1856 op de Grote Markt werd opgericht.

 

Tekst aan de voorzijde:

AE[ternae] M[emoriae] S[acrum]

Laurentio Costero

Harlemensi.

Viro Consulari

Typographiae

Inventori Vero

Monumentum hoc

Erigi curavit

Collegium medicum

Anno mdccxxii

 

Vertaling:

Gewijd aan de eeuwige gedachtenis voor Laurens Coster uit Haarlem.

Het Collegium Medicum heeft er voor gezorgd dat dit monument werd opgericht voor Laurens Coster uit Haarlem, een waardig man, de ware uitvinder van de boekdrukkunst, In het jaar 1722)

 

Helemaal onderaan staat nog op de voorzijde:

transt ex horto med. Mdccci

 Vertaling:

verplaatst uit de kruidentuin, 1801

 

Dr. Jacobus van Zanten (1658-1750) – Haarlemse arts (Medicinae Doctor), geleerde vertaler en doopsgezind leraar (stichtte met zijn nalatenschap het naar hem genoemde Fonds) – schreef dit lofdicht voor het beeld van Coster:

 

Costerus claria redimitus lauro

 Quisquis ades quare conspiciatur habe:

Haec propria heroum fuit olim gloria, quorum

Vel gestis celebris vita vel arte fuit.

 Inventa qui gesta suo servavit

 & artes,

Quis neget hunc tantum bis meruisse decus?

 

  1. VAN ZANTEN M.D.


Vertaling:

Laat ieder die hier staat weten waarom Coster hier wordt aanschouwd, omkranst met de laurier van Apollo:

dit was het ereteken voorbehouden aan helden, wier leven alom bekend was, hetzij door daden hetzij door kunstvaardigheid.

Hij die door zijn uitvinding daden en ook vaardigheden (van anderen) heeft overgeleverd, heeft zo’n voorname onderscheiding tweemaal verdiend – wie zou dat ontkennen?

Dr. J. van Zanten

 

  1. 1 Clarius van Apollo; Claros (stadje in Kl. Azie) was bekend vanwege tempel voor Apollo.
  2. 5 inventa  hier moet toch wel invento worden gelezen, al was het maar omdat suo anders ‘in de lucht’ blijft hangen. De pointe van het epigram is dat Coster dankzij de uitvinding van de boekdrukkunst zowel roemruchte daden als vaardigheden (van anderen) heeft behouden (servavit) voor het nageslacht, en op grond van die verdienste de laurierkrans wel tweemaal heeft verdiend.

Vertaling van het epigram door dr. A. H. Wesseling (1948-2010, docent Neolatijn aan de Universiteit van Amsterdam).

Literatuur:

  1. Becker en A. Ouwerkerk, ‘ “De eer des vaderlands te handhaven”. Costerbeelden als argumenten in de strijd’, in: Oud Holland 99 (1985), 229-270.

Lotte Hellinga-Querido en Clemens de Wolf, Laurens Janszoon Coster was zijn naam. Haarlem 1988.

Anneke van den Bergh, Lauren Janszoon Coster. Mens of mythe?’ in Haerlem Jaarboek 2015 (Haarlem 2016), 38-63.

Over Van Zanten en Fonds van Zanten:

  1. van der Bosch-Vervoort, De nalatenschap van Dr. Jacobus van Zanten. Haarlem 2000.

Website van het Fonds: http://www.fondsvanzanten.nl/

OPROEP Kunstopdracht Nieuwe Groenmarkt

Het gemeentebestuur van Haarlem schrijft een opdracht uit voor een nieuw ruimtelijk kunstwerk op de Nieuwe Groenmarkt in het oude centrum van de stad. Het kunstwerk maakt integraal deel uit van de herinrichting van de Nieuwe Groenmarkt, en bestaat uit het ontwerpen en realiseren van een concrete kunsttoepassing binnen deze nieuw in te richten stedelijke omgeving.

Belangrijk onderdeel van de kunstopdracht vormt een actieve bijdrage in de planvorming van het nieuw ruimtelijk ontwerp evenals aan het participatieproces van belanghebbenden, zoals omwonenden en gebruikers van het plein.

De uiterste ontvangstdatum voor inzendingen is 21 augustus.
Meer informatie over het project en de aanmeldingsprocedure is te vinden via de website van 37PK: http://www.37pk.nl/?page=88890

Vernieling kunstwerk Josje Smit

beeld gevandaliseerd Josje SmitTot onze grote verbazing is het kunstwerk ‘betonnen figuren’ van kunstenaar Josje Smit aan de Prinses Beatrixdreef vernield! HaarlemsBeeld vindt dit een ernstige zaak. Niet alleen is het kunstwerk van belang en van waarde voor de stad Haarlem, het restaureren zal niet makkelijk zijn en kost geld. Mocht u iets hebben gezien toen het gebeurde, aarzel dan niet om contact op te nemen via info@haarlemsbeeld.nl

De gemeente Haarlem doet er alles aan om het werk terug te brengen in oorspronkelijke staat.

Informatie over het kunstwerk:

kunstwerk betonnen figuren van Josje Smit

Rubriek BeeldMakers: Bernd Lohaus

bernd lohaus

Wie zijn de kunstenaars achter de kunstwerken in Haarlem? In de rubriek ‘BeeldMakers’ bespreken we af en toe één van deze kunstenaars.

Bernd Lohaus wordt in 1940 in Düsseldorf geboren en studeert er midden jaren zestig aan de Kunstakademie, waar hij les volgt bij zijn mentor Joseph Beuys. Zijn ontmoeting in Spanje met kunsthistorica Anny de Decker leidt uiteindelijk tot zijn vestiging in Antwerpen, waar ze samen een van de belangrijkste avant-garde galerieën stichten: The Wide White Space Gallery. In deze galerie worden de werken van het kruim van de hedendaagse kunst aan het publiek voorgesteld: Daniel Buren, Christo, Gerhard Richter, Carl Andre, Panamarenko en Marcel Broodthaers waren er bij wijze van spreken kind aan huis. Lohaus blijft tot aan zijn dood in 2010 in Antwerpen wonen en werken.

bernd lohaus en Joseph Beuys

 

 

1968 – Bernd Lohaus luistert aandachtig naar zijn mentor Joseph Beuys op de vierde Dokumenta

Klik voor het korte filmpje van Lohaus en Beuys op de link

Na het overlijden van Bernd Lohaus hebben Anny De Decker en haar kinderen, Jonas en Stella Lohaus, in 2012 de Bernd Lohaus Stichting opgericht, een private stichting met als doel het in standhouden en promoten van de kunst en het gedachtegoed van Bernd Lohaus. De Stichting wil ook kunstenaars en kunstbemiddelaars ondersteunen. Daarom werd de jaarlijkse Prijs Bernd Lohaus in het leven geroepen. Voor meer informatie over de stichting: www.berndlohaus.be

 

Jouw beeldverhaal

Haarlemsbeeld is op zoek naar jouw beeldverhaal. Heb jij bijvoorbeeld de liefde van je leven ontmoet aan de voeten van Lautje, draag dan bij aan de serie beeldverhalen.

Standbeeld?

 

Van ‘stand’beelden is bij de beeldhouwer Arthur Spronken geen sprake. Beweging is namelijk een terugkerend thema in zijn werk. Zo ook bij De Danser in het Schoterbos.

Mensbeeld

Colonna dell’adda van de Italiaanse kunstenaar Mario Negri bevindt zich in de Stadskweektuin in een kunstrijke buurt. Neem een kijkje in de wijk Ter Kleef en Te Zaanen!